Stopy procentowe
Stopy procentowe określają koszt pożyczania pieniędzy lub wynagrodzenie za ich udostępnienie, zwykle wyrażone jako procent w skali roku. W kontekście kredytów mieszkaniowych ważne są zarówno stopy procentowe NBP, które wpływają na warunki na rynku finansowym, jak i oprocentowanie konkretnego kredytu. Nie są to jednak te same wartości: stopa referencyjna NBP nie jest oprocentowaniem wpisanym do umowy kredytowej.
Kto ustala stopy procentowe NBP?
O poziomie podstawowych stóp procentowych NBP decyduje Rada Polityki Pieniężnej. Jest to narzędzie polityki pieniężnej, służące przede wszystkim utrzymywaniu stabilności cen. Podwyżki stóp zwykle sprzyjają wzrostowi kosztu finansowania, a obniżki działają w przeciwnym kierunku.
NBP ma kilka stóp procentowych, dlatego określenie „stopa procentowa NBP” bez doprecyzowania może być niejednoznaczne. W informacjach o kredytach najczęściej chodzi o stopę referencyjną NBP. Jej zmiany wpływają na rynek, ale nie oznaczają automatycznie identycznej i natychmiastowej zmiany oprocentowania każdego kredytu.
Jak stopy procentowe wpływają na ratę kredytu?
Przy oprocentowaniu zmiennym oprocentowanie kredytu jest zwykle sumą wskaźnika referencyjnego i marży banku. Jeżeli wskaźnik rośnie, wzrasta część odsetkowa raty. Przy niezmienionym okresie spłaty zazwyczaj rośnie również cała rata.
W wielu umowach takim wskaźnikiem jest WIBOR. Jego wartość jest powiązana z warunkami rynku pieniężnego i oczekiwaniami dotyczącymi przyszłych stóp, dlatego może zmieniać się jeszcze przed decyzją RPP. Bank aktualizuje oprocentowanie w terminach określonych w umowie, niekoniecznie w dniu zmiany stóp NBP.
Innym wskaźnikiem rynku pieniężnego jest POLSTR, oparty na transakcjach jednodniowych. Nie jest on stopą NBP ani inną nazwą WIBOR. To, jaki wskaźnik dotyczy Twojego kredytu i jak jest stosowany, wynika z dokumentacji umownej.
Przy oprocentowaniu okresowo stałym zmiana stóp NBP nie zmienia oprocentowania w trakcie uzgodnionego okresu stałości. Warunki na kolejny okres mogą być jednak inne.
Przykład: o ile może wzrosnąć rata?
Załóżmy kredyt z saldem 400 000 zł, pozostałym okresem spłaty 25 lat i ratami równymi. Przy oprocentowaniu 6% rocznie rata kapitałowo-odsetkowa wynosi około 2577 zł. Przy oprocentowaniu 7% wyniosłaby około 2827 zł, czyli o około 250 zł więcej miesięcznie.
To przykład obliczeniowy, a nie aktualna oferta. Pomija ubezpieczenia i inne opłaty. Wzrost z 6% do 7% oznacza wzrost o 1 punkt procentowy, a nie o 1%.
Sprawdź odporność swojego budżetu: w kalkulatorze kredytu hipotecznego oblicz ratę dla tej samej kwoty i okresu spłaty przy kilku poziomach oprocentowania. Porównanie pokaże, jaką rezerwę miesięczną warto uwzględnić.
Co sprawdzić przed zakupem mieszkania lub zmianą kredytu?
- Rodzaj oprocentowania: zmienne czy okresowo stałe oraz jak długo obowiązuje stała stawka.
- Zasady aktualizacji: nazwę wskaźnika, częstotliwość zmian i wysokość marży.
- Całość kosztów: niższe oprocentowanie nie zawsze oznacza tańszy kredyt, jeśli towarzyszą mu wyższe opłaty lub kosztowne produkty dodatkowe.
- Zapas w budżecie: możliwość zapłaty wyższej raty bez rezygnacji z podstawowych wydatków.
Wyższe stopy mogą również ograniczać zdolność kredytową osoby kupującej mieszkanie, ponieważ zwiększają koszt obsługi zadłużenia. Ich obniżenie nie gwarantuje jednak wyższej dostępnej kwoty kredytu — bank ocenia także dochody, wydatki i pozostałe zobowiązania.
